Het ouderschapsonderzoek.

Forensische Mediation is een vorm van een deskundigenbericht zoals dat door de Rechtbank of het Gerechtshof bevolen wordt. Forensische Mediation is een deskundigenbericht met toepassing van Mediation technieken. Op de site van forensische mediation (http://www.forensischemediation.nl/) wordt de volgende definitie gebruikt:

De procesmethode die onderzoek en mediation combineert met het doel enerzijds de rechter in het kader van het deskundigenbericht de informatie te verschaffen die nodig is om de gerechtelijke beslissing te geven en anderzijds in rechte partijen alsnog de gelegenheid biedt zelf tot (deel)oplossing van hun geschil te geraken.

In feite valt er onderscheid te maken in twee delen. Een onderdeel om onderzoek te doen en het andere deel om door middel van mediation-technieken te trachten partijen tot overeenstemming te brengen, althans om de communicatie zo te verbeteren dat overeenstemming mogelijk wordt. Dit onderdeel kan voor verwarring zorgen vanwege de term mediation.

De verwarring over de term mediation is begrijpelijk. Mediation is een begrip dat breed gebruikt kan worden. Uitgaande van de methode zoals die gebruikt wordt door bijvoorbeeld de meeste psycholoog mediators, is het een gestructureerde en geformaliseerde vorm van bemiddeling waarbij termen als vrijwilligheid, vertrouwelijkheid kernbegrippen zijn. De kernbegrippen gelden niet bij forensische mediation. Partijen hebben een opgelegde verplichting om mee te werken aan het onderzoek en alle informatie kan gedeeld worden met de Rechtbank of het Gerechtshof.

Het andere onderdeel is onderzoek. Het gehele proces van de Forensische Mediation geeft informatie dat als inbreng kan dienen voor een (mogelijke) rapportage. Forensische Mediation verricht door een psycholoog is géén psychologisch onderzoek. Het totaal aan informatie, waarneming, gesprekken met de kinderen vormen dus de input voor het onderzoek uitmondend in een rapport waarna partijen hun op- en aanmerking mogen maken wat als integraal deel uitmaakt van het uiteindelijke deskundigenbericht. Met andere woorden, hoor en wederhoor is daarbij fundamenteel.

Het ouderschapsonderzoek wordt ingezet in conflicten rondom gezag en omgang. Iedereen die, dan wel professioneel, dan wel uit de praktijk te maken heeft gekregen met belangentegenstellingen rondom gezag en omgang weet hoe complex de problemen kunnen zijn. Het gaat om een juridische strijd die zijn oorsprong vindt in een sterk emotioneel beladen proces en waarbij de werkelijke belangen dusdanig zijn, dat een juridische afdoening onvoldoende blijkt te zijn.

Een (emotioneel) beladen deel in de strijd vormen de kinderen. Zij zijn onderdeel van de juridische strijd, maar zijn nauwelijks zichtbaar. Zij vormen een verborgen belang dat min of meer onlosmakelijk verbonden is aan de belangen van de procespartijen. Dat maakt de procedure ingewikkeld en complex. Want hoe zorgt men ervoor dat dit belang optimaal behartigd wordt?

Het maatschappelijk besef begint hoe langer hoe meer door te dringen dat de mogelijke partnerstrijd van partijen, die kinderen hebben oftewel ouders zijn en die een einde willen maken aan hun partnerrelatie, onaanvaardbare schade kan toebrengen aan kinderen en dus hun belangen schaadt.

Welbeschouwd levert de strijd van ouders een innerlijke strijd op bij de kinderen, want kinderen zijn en blijven onderdeel uitmaken van het oudersysteem zoals dat bestond toen de ouders samen waren als partners. Er ontstaat meer en meer het besef dat er niet alleen op juridische wijze aangekeken moet worden tegen het conflict wat deze ouders hebben.

Het maatschappelijke besef brengt mede mee, samen met signalen vanuit de welzijnspraktijk, dat het in het overgrote deel van de zaken die spelen in het belang van kinderen is dat ouders samen tot (volledige) overeenstemming komen. Dit laatste is essentieel waarbij men de vraag kan stellen waarom het onmogelijk is dat deze partijen hun werkrelatie als ouders niet voort kunnen zetten. Met andere woorden, waarom zij zich niet kunnen heroriënteren op het ouderschap. Dit laatste vormt daarom een wezenlijk onderdeel van de opdracht zoals die door de Rechtbank aan de forensisch mediator meegegeven wordt.

Het voert misschien te ver om te kunnen spreken over een pathologisch relatiepatroon wat ruziënde ouders hebben ontwikkeld vanuit (onverwerkte) emoties e.d. naar aanleiding van hun partnerscheiding. Wel zal het voor een ieder duidelijk moeten zijn dat zolang dit patroon voortduurt, er schade berokkend blijft worden aan kinderen. In extreme situaties kan het dus zelfs voorkomen dat er besloten wordt tot een jeugdbeschermingsmaatregel om kinderen te beschermen tegen deze situatie.

De ingewikkeldheid van de problematiek bij problematische echtscheidingen waar kinderen bij betrokken zijn vraagt om een bijzondere expertise van procesbegeleiders om het proces of transitie van partnerrelatie naar ouderrelatie te begeleiden. Op het moment dat ouders hun werkrelatie weer oppakken en tot het inzicht komen dat, wanneer zij het werkelijke belang van hun kinderen voor ogen hebben, deze transitie de enige juiste keuze is, kan de begeleiding leiden tot overeenstemming. Natuurlijk met uitzondering van bijzondere situaties waarbij een ouder of ouders een wezenlijk en geobjectiveerd gevaar vormen voor een kind. Wanneer overeenstemming onmogelijk blijkt, dan zal de overgang van procesbegeleider naar onderzoeker bijna geruisloos verlopen. Op dat moment zal de onderzoeker de Rechtbank vanuit de opdracht die er ligt, antwoord moeten geven op vragen die gesteld zijn. Ouders zijn op de hoogte van deze procedure en de procedure verloopt transparant.

De eisen die aan de procesbegeleider c.q. onderzoeker gesteld worden zijn, dat er niet alleen inzicht is in, maar dat er ook de daadwerkelijk capaciteiten aanwezig zijn om deze ouders te begeleiden. Het vraagt om vaardigheden, inzicht en empathisch vermogen naast wetenschappelijke en inhoudelijke kennis. De bijzondere mix van begeleider en onderzoeker schept een werksoort die als geen ander antwoord kan geven op de maatschappelijke behoefte om antwoord te geven op de vele vragen die er zijn met betrekking tot gezag en omgang.

Ook bij conflicten over boedelverdelingen en aanverwante onderwerpen is Forensische Mediation toepasbaar. Daarom hebben de deskundigen een verschillende achtergrond. Naast gedragsdeskundigen zijn in het register, juristen en financieel deskundigen ingeschreven, waarbij duobenoemingen inmiddels voorkomen. Duobenoemingen waarbij verschillende deskundigen vanuit hun eigen deskundigheid onderzoek doen in een zaak.

Wat is Echtscheidingsbemiddeling?

Bij echtscheidingsbemiddeling zou het idee kunnen bestaan dat het er om gaat om mensen die uit elkaar willen gaan weer bij elkaar te brengen of in ieder geval de relatie te herstellen. Dit is echter niet het geval. Hoewel de eerlijkheid gebied te vermelden dat dit wel eens gebeurt...Meer...

Wat is mediation?

Mediation is het verantwoorde alternatief voor een gang naar de advocaat en/of rechter. Een echtscheiding wil je op een zorgvuldige en vakkundige manier regelen. Al was het alleen al vanuit het belang van eventuele kinderen..Meer...

Wat is het ouderschapsonderzoek?

Forensische Mediation is een vorm van een deskundigenbericht zoals dat door de Rechtbank of het Gerechtshof bevolen wordt. Forensische Mediation is een deskundigenbericht met toepassing van Mediation technieken...Meer...

Wat is collaborative divorce

Collaborative Divorce wordt ook wel overlegscheiding genoemd. Het is een methode waarbij twee advocaten onder begeleiding van de neutrale coach samen met partijen tot afspraken komen...Meer...